Na granici sjećanja

Zašto na granici sjećanja? Na ovom blogu ćemo pisati o događajima, koji stoje negdje duboko u memoriji, od prije mnogo, mnogo godina, uz svjedočenje poneke požutjele slike...


22.09.2018.

Svijet od juče u boji: Istorija nadohvat ruke

"Svijet od juče u boji"

Otvaranje Sueckog kanala, gradnja Kipa slobode, prve moderne Olimpijske igre: Za knjigu “Welt von gestern in Farbe” – “Svijet od juče u boji” koja je ovih dana izišla iz štampe u Njemačkoj, 200 poznatih crno-bijelih svjetskih fotografija naknadno su dobile boju. Fotografije su nastale u periodu od 1850. do 1960. godine i na svoj način svjedoče svjetskoj istoriji. Ovdje je samo dio fotografija iz te knjige.

Na slici se vidi Kristalna palata koja je demontirana nakon Prve svjetske izložbe 1851. godine u Londonu, a nakon toga je montirana južno od Temze, u Snydenhamu. Na fotografiji su prikazani eksponati sa egipatske izložbe 1854. godine, dvije statue iz kompleksa hrama Abu Simpela.

Svečano otvaranje Sueckog kanala u egipatskoj luci Port Said 1869. godine. Punih deset godina, oko milion i po radnika, uglavnom Egipćana, gradilo je 164 kilometra dugi vodeni put kroz pustinju.

Umjetnici pariške livnice Gaget, Gauthier &Co. rade na lijevoj ruci Kipa slobode, godine 1881. godine: “Lady Liberty” je bio zajednički projekat SAD i Francuske. Kip je u dijelovima pravljen u Francuskoj, a kasnije sastavljen na postolju izgrađenom na Liberty Islandu u New Yorku.

Francuska glumica Sarah Bernhardt u ulozi vizantijske carice Teodore 1890. godine. “Božanstvena Sarah” bila je najpoznatija glumica toga vremena, a čak i muške uloge, kao što je Hamlet, bile su sastavni dio njenog repertoara.

Jedna od najpoznatijih željezničkih nesreća desila se na željezničkoj stanici Montparnasse u Parizu 22. oktobra 1895. godine. Voz se nije mogao blagovremeno zaustaviti, prešao je preko perona i udario u zid terminala na stanici. Najinteresantnije u svemu: Poginula je samo jedna osoba, žena koja je radila u kiosku na peronu.

Snimak sa prvih modernih Olimpijskih igara 1896. godine u Atini. Rimski car Theodosius I je zabranio 393. olimpijske igre Antičkog perioda. Nove Olimpijske igre osnovao je Pierre de Coubertin 1894. godine, osnivanjem Internacionalnog olimpijskog komiteta.

Orville Wright leti njegovom jedrilicom iznad brežuljka Kil Devil Hills kod Kitty Hawka u Sjevernoj Karolini. Prije nego što su braća Wright 17. decembra 1903. godine prvi poletjeli sa letjelicom pogonjenom motorom, apsolvirali su oko 700 letova sa sličnim letjelicama, kao ova na slici.

Carska udovica Cixi godine 1903: Jedna od žena cara Xianfenga napredovala je nakon njegove smrti do najmoćnije osobe u Kini. Od 1861. do 1872. vladala je u ime svog maloljetnog sina Tongzhija, a od 1875. do 1889. takođe u ime njenog maloljetnog nećaka Guangxua. 1898. godine strpala ga je u zatvor i vladala sve do smrti 1908. godine. Kinsko carstvo je propalo1912. godine.

Portret fotografija nadvojvode Franza Ferdinanda, napravljena oko 1914. godine, jedna je od poslijednjih slika prije njegove smrti. Prijestolonasljednik je 28. juna 1914. godine, zajedno sa njegovom suprugom, ubijen u Sarajevu, što je bilo razlog početka Prvog svjetskog rata.

Albert Einstein je razvio najpoznatiju formulu fizike  E=mc² u svjetskoj istoriji. Njegova teorija relativiteta objašnjava dugotrajne, čak i do danas kontradiktorne predstave o odnosu prostora i vremena.

Marš soli je jedna od najpoznatijih akcija Mahatma Gandhija iz 1930. godine. Na maršu dugom 320 kilometara simbolično je protestvovao protiv britanskog monopola na so. Tek 17 godina kasnije, Indija je postala nezavisna.

Berlin nakon noći Pogroma između 9. i 10. novembra 1936. godine. Nakon što je njemački diplomata Ernst von Rath u Parizu ubijen od strane jednog poljskog Jevreja, ministar propagande Trećeg rajha Joseph Goebbels je talas pogroma protiv radnji i kuća Jevreja pokušao da prikaže kao “spontani izraz narodnog bijesa”.

Adolf Hitler kratko nakon dolaska na vlast, na mitingu u Dortmundu 30. januara 1930. godine. Predsjednika Rajha Paula von Hindenberg ubijedili su da Hitlera postavi za kancelara. Jedva dva mjeseca kasnije, Hitler sam preuzima svu vlast, uz pomoć zakona kojgaeg je sam pripremio.

Djevojčica u Londonu 1940. godine. Bitka za Britaniju bjesnila je do jeseni. Cilj, uništenje Royal Air forces – Kraljevskih vazduhoplovnih snaga, njemačke vazduhoplovne snage – Luftwaffe nisu uspjele ostvariti.

Slika snimljena 1943. godine tokom ustanka u Varšavskom getu. Otpor je počeo 19. aprila, nakon skoro četiri sedmice žestokih borbi poginulo je 12 hiljada ljudi, još 30 hiljada ih ubijeno u znak odmazde, a 7 hiljada je deportovano u koncentracione logore.

Slika sa dana pobjede 14. avgusta 1945. godine na Times Squere u New Yorku pokazuje sigurno najpoznatiji poljubac u istoriji. Interesantna stvar je da se ovdje ne radi o nekom prijateljskom poljubcu, nego o pravom prepadu na ulici. Kako je kasnije razjašnjeno, medicinska sstra sa slike, koju je strasno poljubio jedan mornar, niti ga je poznavala, niti ga je ikada ni prije ni kasnije susrela. Međutim, slika je ostala kao simbol pobjede.
(web)
Smail Špago
(Novasloboda.ba)